خلاصهٔ اجرایی — در حالی که آمریکاییها پای صندوقهای رأیاند، دو روایت متضاد از میز مذاکره بیرون آمده است. به گزارش آناتولی به نقل از روزنامهٔ قطری العربی الجدید، واشنگتن پیشنویس تفاهمنامهای را که میانجیهای قطری دوشنبه به تهران دادند تأیید کرده و قرار است دو طرف همزمان اعلام کنند: امتیازی هستهای از سوی تهران در برابر آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده — گزارشی که هیچ مقام آمریکایی یا قطری تأییدش نکرده است. در سوی دیگر، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی رژیم، پاسخ آمریکا را «غیرقانعکننده» خواند و بازگشایی هرمز را به تحقق «کامل و صریح» هفت شرط گره زد، سپاه گفت «زمان و شرایط پایان حملات دشمن» را ایران تعیین میکند و بقایی از «بدبینی کامل» گفت؛ به گزارش رویترز، میانجیهای قطری ظرف ۳۶ ساعت منتظر پاسخ واشنگتن و تهران به پیشنهاد تازهاند. ترامپ حملهٔ «دفاعی» بامدادی به قشم را «حملهای کوچک» خواند که «جنگ نبود» — به گفتهٔ او یک تأسیسات پدافندی که دو ماه ساختش را تماشا کرده بودند — و در همان روز اعلام کرد کمک سالانهٔ حدود ۴ میلیارد دلاری به اسرائیل تا پایان ۲۰۲۶ قطع میشود. رویترز گزارش داد تبادل اطلاعات دربارهٔ ایران در دولت کند شده است، درست زمانی که تصمیم دربارهٔ ازسرگیری جنگ نزدیک است. در منطقه، حوثیها مدعی حمله به فرودگاه ابها و خمیس مشیط شدند، دولت یمن از حضور ۲۱ کارشناس سپاه و حزبالله در کنار آنها پرده برداشت و سوریه یک طرح خرابکاری مرتبط با حزبالله در پالایشگاه حمص را خنثی کرد. درون کشور، پس از اعدام دو مرد جوان در پروندهٔ اعتراضات دیماه و گزارش اعدام ساختگی یک معترض پیش از اجرای حکم، شاهزاده رضا پهلوی در پارلمان اروپا گفت «اکنون زمان کمک به مردم ایران برای پایان دادن به این حکومت وحشت است».
تازهترینها
22:35 — نام دو اعدامشدهٔ سهشنبه در اصفهان تأیید شد: به گزارش ههنگاو، امیرحسین ملکی و امیرحسین ابراهیمی، دو معترض ۲۰ سالهٔ بازداشتشده در اعتراضات دیماه، سحرگاه سهشنبه در زندان دستگرد به دار آویخته شدند؛ ابراهیمی دانشجوی ممتاز پزشکی بود — Hengaw، Iran International
22:34 — رسانههای حکومتی به نقل از «منابعی» ناشناس از شلیک به سوی شناورهای متخلف در تنگهٔ هرمز خبر دادند؛ پیشتر خبرگزاری تسنیم (وابسته به سپاه) به نقل از ساکنان از شنیده شدن صدای شلیک در بندرعباس و سیریک خبر داده بود — Iran International
🔎 این ادعا تنها از رسانههای حکومتی آمده و هیچ منبع مستقلی آن را تأیید نکرده است.
22:18 — به گزارش نیویورک تایمز که تایمز اسرائیل و میدل ایست آی بازتاب دادند، به گفتهٔ مقامهای آمریکایی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) طرحی آماده دارد که حمله به ایران را از همین فردا (چهارشنبه) — پس از انتخابات میاندورهای و همزمان با حضور سه ناو هواپیمابر در منطقه — ممکن میکند؛ برخی مقامهای ارشد دولت ترامپ او را به تمرکز بر محاصرهٔ دریایی تنگهٔ هرمز تشویق میکنند و برخی دیگر تنها اقدام نظامی را کارساز میدانند — The New York Times، The Times of Israel، Middle East Eye
⚠️ این گزارش بر گفتهٔ مقامهای ناشناس آمریکایی به نیویورک تایمز استوار است و بیستون نتوانسته متن کامل آن را (پشت دیوار پرداخت) مستقلاً ببیند؛ آماده بودن یک طرح نظامی به معنای تصمیم به حمله نیست — تا روشن شدن جزئیات، آن را یک گزارش منتشرشده بدانید، نه خبر قطعی.
- 21:59 — به گزارش نیویورک تایمز، اسرائیل اطلاعاتی در اختیار آمریکا و کشورهای خلیج فارس گذاشته که نشان میدهد رژیم استفاده از سلاح شیمیایی را بررسی میکند؛ برخی مقامهای آمریکایی آن را جدی گرفتهاند و برخی دیگر آن را بخشی از فشار نتانیاهو برای از سرگیری جنگ میدانند — The New York Times، Israel Hayom
- 21:47 — به گزارش ایرانوایر، احمد حیاتمقدم، نایبرئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس رژیم، گفت کشتیهای هند، چین، عراق و قطر از محدودیتهای تنگهٔ هرمز معاف شدهاند — IranWire
🔎 این سخن یک نمایندهٔ مجلس است، نه اعلام رسمی سپاه یا دولت؛ نام قطر تا پیش از این در فهرست «کشورهای دوست» نبود.
- 21:10 — تهدیدها بالا گرفت: به گزارش ایران اینترنشنال، حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس رژیم، هر نقطهای را که در اختیار آمریکا باشد و به آن کمک کند «هدف حمله» خواند — Iran International — و آملی لاریجانی هشدار داد در صورت حمله، «هر نقطهای که منافع» آمریکا و اسرائیل «در آن قرار دارد» باید هدف قرار گیرد — Iran International؛ در میدان انقلاب تهران نیز بیلبوردی با شعار «ترامپ را میکشیم» نصب شد — Iran International. پخش همین شعار در تبلیغ صداوسیمای رژیم برای راهپیمایی ۱۳ آبان را خبرگزاری مهر گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
- 21:08 — به گزارش بلومبرگ، آمریکا و ایران پیشنهادهای پایان جنگ را بررسی میکنند — Bloomberg؛ در برابر، به نوشتهٔ میدل ایست آی، تهران پیشنهاد آتشبس آمریکا را «ناکافی» خوانده است — Middle East Eye
- 20:41 — به گزارش ایران اینترنشنال، دبیر انجمن کارفرمایان صنعت سیمان گفت گاز همهٔ کارخانههای سیمان از اول آبان بهطور کامل قطع شده و کارخانهها با مازوت کار میکنند — Iran International
- 20:41 — ایرانیان مقیم اروپا همزمان با حضور شاهزاده رضا پهلوی در پارلمان اروپا در بروکسل راهپیمایی کردند — X
شامگاه روز انتخابات: «پیشنویس تأییدشده» یا «هفت شرط»؟
به گزارش میدلایست مانیتور به نقل از خبرگزاری آناتولی، منابع آگاه به روزنامهٔ قطری العربی الجدید گفتند آمریکا پیشنویس تفاهمنامهای را که میانجیهای قطری دوشنبه به تهران ارائه کردند تأیید کرده و تیم میانجی عربستان و امارات را نیز در جریان گذاشته که آنها هم با آن موافقت کردهاند. به گفتهٔ این منابع، «تهران امتیازی دربارهٔ برنامهٔ هستهایاش اعلام خواهد کرد و در برابر، واشنگتن آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشدهٔ ایران را اعلام میکند»؛ دو اعلام همزمان خواهد بود و راه را برای یک توافق موقت و گفتوگوهای تازه باز میکند — Anadolu Agency، Middle East Monitor.
⚠️ این گزارش تنها بر «منابع» ناشناس یک روزنامهٔ قطری استوار است؛ کاخ سفید، وزارت خارجهٔ آمریکا و دوحه هیچیک آن را تأیید نکردهاند و مواضع علنی تهران در همان ساعات در جهت مخالف بود. تا تأیید رسمی، آن را باید یک ادعای تأییدنشده دانست.
روایت رسمی تهران سختتر است. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی رژیم، در پیامی در شبکهٔ ایکس پاسخ آمریکا را «غیرقانعکننده» خواند و گفت تنگهٔ هرمز تنها در صورت تحقق «کامل و صریح» هفت شرط ایران بازگشایی میشود — New York Post. پیشتر جیسون برادسکی به نقل از «ارم نیوز» نوشته بود رضایی پیشنهاد قطر را رد کرده است؛ گزارشی که با بیانیهٔ رسمی دوحه دربارهٔ «تعهد» دو طرف در تضاد است و مستقلاً تأیید نشده. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجهٔ رژیم، گفت تهران «با حداکثر احتیاط و بدبینی کامل» در هر روند دیپلماتیک شرکت میکند، چون آمریکا «طی کمتر از یک سال دو بار در جریان مذاکرات» به ایران حمله کرده است — ایران اینترنشنال؛ به نوشتهٔ گلف نیوز، تماسهای دو طرف از طریق میانجیهایی از جمله قطر و پاکستان ادامه دارد — Gulf News. اینکه بقایی هر توافقی را به آتشبس در همهٔ جبههها، از جمله لبنان، مشروط کرده باشد در رسانهها گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند. یک فرمانده ارشد رژیم نیز برای «امنیت منطقه» پنج شرط برشمرد و آتشبس در غزه و لبنان را پیششرط پایان جنگ خواند — Al Jazeera، IranWire. سپاه در بیانیهای اعلام کرد «زمان و شرایط پایان حملات دشمن را نیروهای مسلح و ملت ایران تعیین میکنند» — دیدبان ایران، WANA.
دوحه همچنان کانال را باز نگه داشته است. قطر اعلام کرد آمریکا و ایران به روند میانجیگری «متعهد»ند، پیشنهادهایی برای پر کردن شکافها را بررسی میکنند و بر «پرهیز از تشدید تنش» در خلیج فارس توافق دارند — Jerusalem Post، Bloomberg. به گزارش رویترز که در گزارش زندهٔ ایران اینترنشنال بازتاب یافت، میانجیهای قطری انتظار دارند آمریکا و ایران ظرف ۳۶ ساعت به پیشنهاد تازه پاسخ دهند — Iran International. به نوشتهٔ رویترز، دو طرف با وجود فشار قطر برای میانجیگری «همچنان از هم دورند» — رویترز (از طریق The Detroit News) — و خبرگزاری آلمان (DPA) به نقل از ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجهٔ قطر، از تلاش دوحه برای پر کردن این شکاف نوشت — DPA (از طریق Yahoo).
مسعود پزشکیان در جلسهای دربارهٔ معیشت گفت «رهبر انقلاب» — یعنی مجتبی خامنهای — اختیارات تازهای برای مذاکره به دولت داده است و افزود: «بگذارید مرا ترور کنند؛ اگر مردم با ما باشند، دشمن موفق نمیشود» — همشهری آنلاین، خبرآنلاین. به نوشتهٔ عرب نیوز، او بازگشت به جنگ را به سود «هیچکس» ندانست — Arab News — و او در همان جلسه گفت در صورت لزوم برق اتاق خودش را قطع میکند اما اجازهٔ توقف چرخهٔ تولید را نمیدهد — خبرآنلاین؛ نشانهای دیگر از عمق بحران انرژی.
سیاست آمریکا: صندوق رأی، اطلاعات کندشده و جنگ
انتخابات میاندورهای خود به همهپرسی غیررسمی دربارهٔ جنگ ایران بدل شده است. بلومبرگ نوشت انتخابات سیاست ایران را در کانون توجه قرار داده — Bloomberg؛ به گفتهٔ یک سفیر پیشین به فورچون، کنگرهٔ دموکرات میتواند جنگ ایران را مهار کند اما نه تعرفههای ترامپ را — Fortune — و ریزن (Reason، بازنشر در یاهو) پرسید آیا جنگ ایران به بهای از دست رفتن کنترل جمهوریخواهان بر سنا تمام میشود — Reason (از طریق Yahoo). به نوشتهٔ فورچون، والاستریت پس از انتخابات برای موج تازهٔ تعرفهها، اقدام علیه ایران و احتمال تعطیلی دولت آماده میشود — Fortune. جروزالم پست نیز پیامدهای این انتخابات برای سیاست آمریکا در قبال اسرائیل را مرور کرد — Jerusalem Post.
در همین حال، رویترز به نقل از هشت مقام فعلی و پیشین گزارش داد تبادل اطلاعات دربارهٔ ایران در دولت ترامپ کند شده یا در مواردی متوقف شده است؛ به گفتهٔ پنج مقام، شورای ملی اطلاعات تاکنون هیچ ارزیابیای با محوریت جنگ ایران تهیه نکرده — آن هم درست زمانی که دولت دربارهٔ از سرگیری حملات پس از انتخابات تصمیم میگیرد. دفتر مدیر اطلاعات ملی کاهش چشمگیر خروجی را رد کرد — ایران اینترنشنال به نقل از رویترز. وزارت خارجهٔ آمریکا نیز در پاسخی اختصاصی به صدای آمریکا گفت قطع «منابع درآمد غیرقانونی» جمهوری اسلامی ادامه خواهد یافت — VOA.
قشم و پس از آن: «آغاز کارزار نیست»، اما تهران «در شرایط جنگی»
به گزارش آسوشیتدپرس، یک مقام آمریکایی تأیید کرد نیروهای آمریکا اهدافی ایرانی در تنگهٔ هرمز را زدهاند، اما روشن نیست پس از آن چه خواهد شد — AP News. الجزیره از «مجموعهای» از حملات دفاعی گزارش داد و نوشت پزشکیان همزمان از ادامهٔ دیپلماسی سخن گفته است — Al Jazeera، Al Jazeera. به نوشتهٔ فاکس نیوز (بازنشر در نیویورک پست)، مقامها به این شبکه تأیید کردند این حملهٔ «دفاعی» به معنای بازگشت به حملات گستردهٔ آمریکا نیست — Fox News (از طریق New York Post).
روایت تهران اما رنگ جنگ دارد. کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجهٔ رژیم، دربارهٔ درگیری قشم گفت «ما اکنون در شرایط جنگی قرار داریم»؛ او افزود تبادل پیام از طریق میانجی قطری بر پایهٔ «طرح ۷ روزهٔ» تهران — همان طرحی که در حاشیهٔ مجمع عمومی سازمان ملل ارائه شد — ادامه دارد و «اگر الزامات ایران برآورده شود» تفاهم ممکن است — Tehran Times؛ طرح ۷ روزه را عراقچی ۲ مهر در حاشیهٔ مجمع عمومی مطرح کرده بود — PBS News. یک مقام ارشد رژیم به رویترز گفت توافق بهدلیل «خواستههای زیادهخواهانهٔ» واشنگتن «هنوز دور از دسترس» است — Reuters (از طریق Jerusalem Post)، Times of Israel. به گزارش آسوشیتدپرس، مذاکرهکنندهٔ ارشد رژیم گفت این آمریکاست که باید برای جلوگیری از جنگ دوباره اقدام کند — AP News.
قطر هنوز کانال را باز نگه داشته است. سخنگوی وزارت خارجهٔ قطر گفت تهران و واشنگتن پیشنهادهای میانجیها را بررسی میکنند و تلاش برای پر کردن شکاف ادامه دارد؛ به نوشتهٔ تایمز اسرائیل، دوحه همچنان ایدهها را میان دو طرف جابهجا میکند، در حالی که تهران بهگزارشها بازگشت به جنگ را انتظار دارد — The Times of Israel. بلومبرگ نیز نوشت دو طرف در سایهٔ حملات هوایی محدود پیشنهادهای میانجیها را بررسی میکنند — Bloomberg. به گزارش رسانههای داخلی، وزیران خارجهٔ مصر و عمان نیز در تماسی تلفنی بر جلوگیری از ازسرگیری عملیات نظامی میان آمریکا و ایران توافق کردند — Mehr News.
جمعبندی رسانههای بزرگ یکسان است: فارن پالیسی نوشت ایران «از صلح حرف میزند اما برای جنگ پس از انتخابات آماده میشود» — Foreign Policy؛ NPR از آمادگی رژیم برای حملات احتمالی پس از انتخابات گزارش داد — NPR؛ نیویورک تایمز نوشت کشورهای خلیج فارس با نزدیک شدن «مهلت انتخاباتی» ترامپ خود را برای ازسرگیری جنگ آماده میکنند — The New York Times — و در تحلیلی دیگر توضیح داد چرا ترامپ در کارزار انتخاباتی بارها از ایران نام برد — The New York Times. محمد بزی در گاردین پرسید آیا ترامپ پس از انتخابات جنگ را از سر میگیرد — The Guardian. در اسرائیل نیز، به گزارش هاآرتص، ارتش در جریان مذاکرات ائتلافی نسبت به حملهٔ مشترک آمریکا و اسرائیل مردد است — Haaretz.
قشم: از پنج انفجار تا تأیید آمریکا
روایت قشم در کمتر از هشت ساعت از «انفجارهای نامعلوم» به «حملهٔ تأییدشدهٔ آمریکا» رسید:
- ۰۰:۲۰ — ایرنا از پنج انفجار شدید و پیاپی در قشم خبر داد و خبرگزاری فارس از شنیده شدن انفجار از سمت دریا در بندرلنگه گزارش داد — Anadolu Agency، Al Jazeera. به نوشتهٔ روزنامهٔ اطلاعات، اهالی هنگام و بندرعباس هم صدای انفجارها را شنیدند — Ettelaat. گفتهٔ ساکنان دربارهٔ پرواز دو هواگرد بر فراز جزیره را رسانههای داخلی گزارش کردهاند و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
- ۰۴:۰۹ — والاستریت ژورنال (اختصاصی) به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت آمریکا قشم را هدف قرار داده و این بخشی از مجموعه حملات محدود و اعلامنشدهای است که واشنگتن در هفتههای اخیر برای جلوگیری از اقدام رژیم علیه کشتیرانی در هرمز انجام داده است — WSJ
- ۰۴:۳۵ — رویترز به نقل از مقامها از «حملات دفاعی» به قشم خبر داد — Reuters
- ۰۵:۲۹ — سیانان به نقل از سه مقام آمریکایی: حمله پاسخی به شلیک نیروهای رژیم به یک هواگرد آمریکایی و برای حفاظت از داراییهای آمریکا در منطقه بود؛ پنتاگون پرسشها را به سنتکام ارجاع داد — CNN، Ynetnews
- ۰۵:۳۸ تا ۰۸:۰۷ — یک مقام آمریکایی به خبرگزاریها گفت حملات «دفاعی» علیه چند هدف در تنگهٔ هرمز انجام شده — AP (از طریق Scripps News)، AP (از طریق The Hindu) — و سپس ABC News، بیبیسی، فایننشال تایمز، یواسای تودی و واشنگتنپست خبر را با عنوان حمله «در آستانهٔ انتخابات» منتشر کردند — ABC News، BBC، Financial Times، USA Today، The Washington Post، The Times of Israel
به نوشتهٔ والاستریت ژورنال، یک مقام آمریکایی گفت این عملیات عامدانه بیسروصدا انجام میشود تا نشانهٔ ازسرگیری جنگ گسترده تلقی نشود. قشم میزبان یک مجموعهٔ بزرگ موشکی زیرزمینی و پایگاه دریایی است و مقامهای آمریکایی پیشتر دربارهٔ احتمال تصرف جزیره گفتوگو کرده بودند — WSJ، RFE/RL. همین روزنامه مینویسد برد کوپر، فرمانده سنتکام، هفتهٔ گذشته در کاخ سفید گزارش داد، ارتش سامانههای پدافند موشکی و مهمات بیشتری به منطقه برده و واشنگتن به کشورهای خلیج فارس گفته بود برای عملیاتی کوتاه و شدید پس از انتخابات آماده باشند. بازتاب این گزارش در خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه، گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
رژیم در برابر، به گزارش ABC News و رویترز، هشدار داد به هر حملهٔ تازه «پاسخی قدرتمند» خواهد داد — ABC News، Reuters (از طریق Jerusalem Post) — و همزمان خبرگزاری ایسنا مدعی شد سپاه پنجاهوپنجمین پهپاد MQ-9 آمریکایی را بر فراز شرق تنگهٔ هرمز سرنگون کرده است — ISNA، Mehr News.
⚠️ ادعای سرنگونی MQ-9 تکراری است و پنتاگون هیچیک از نمونههای اخیر آن را تأیید نکرده است. گزارشهای حسابهای رصد متنباز از همان شب — فعالیت پدافند در پایگاه هوایی امیدیه، شلیک موشک از اهواز، دو سکوی پرتاب در جادهٔ هادیشهر–جلفا و پرواز یک هواپیمای «VIP» با شناسهٔ پنهان از تهران — نیز تا این لحظه با تصویر یا منبع مستقل تأیید نشده است.
🔎 دربارهٔ نوع اهداف و میزان خسارت در قشم، هیچیک از رسانههای معتبر تا این لحظه جزئیات مستقلی منتشر نکردهاند و سنتکام بیانیهای نداده است.
تا عصر، خود رئیسجمهور ماجرا را کوچک جلوه داد. ترامپ در گفتوگو با «فاکس اند فرندز» حمله به قشم را «حملهای کوچک» خواند که «جنگ نبود» و گفت آمریکا ساخت یک تأسیسات پدافند هوایی را دو ماه زیر نظر داشت و «بهمحض تکمیل، آن را زدیم» — NDTV، AFP (از طریق Courthouse News). NBC News و نیویورک تایمز (با ویدیو) نیز حملات تازه به قشم را گزارش کردند — NBC News، The New York Times.
@RapidResponse47 — ۱۲ آبان، ۱۷:۱۶
.@POTUS on last night's limited strikes on Qeshm Island: "They have no anti-aircraft. We took some out last night... They built an anti-aircraft facility. It took them about two months. We watched it get built. As soon as it was completed—we hit it."
ترجمه: رئیسجمهور دربارهٔ حملات محدود شب گذشته به جزیرهٔ قشم: «آنها پدافند ضدهوایی ندارند. دیشب چندتایی را زدیم... یک تأسیسات ضدهوایی ساختند که حدود دو ماه طول کشید. ساختنش را تماشا کردیم و بهمحض تکمیل، زدیمش.»
ترامپ: «این جنگ نیست» — و کوه کلنگ «ظرف یک ساعت»
چند ساعت پس از حمله، ترامپ همزمان پیام قدرت و پیام توافق فرستاد:
@RapidResponse47 — ۱۲ آبان، ۰۶:۲۷
.@POTUS on Iran: "A war is fighting... When was the last time you saw us fighting with them? We go months and months; we talk. They're in not a good negotiating position... We're dealing from total strength."
ترجمه: رئیسجمهور دربارهٔ ایران: «جنگ یعنی جنگیدن… آخرین بار کی دیدید با آنها بجنگیم؟ ماهها و ماهها میگذرد؛ گفتوگو میکنیم. آنها در موقعیت خوبی برای مذاکره نیستند… ما از موضع قدرت کامل وارد میشویم.»
به گزارش روداو، او جنگ را «جنگی بسیار نرم» خواند، هزینهٔ ۳۰ میلیارد دلاری آن را «ناچیز» دانست و گفت «احتمال بسیار زیادی» برای توافق وجود دارد چون رژیم «بهشدت» خواهان آن است — Rudaw، CBS News. در گفتوگو با فاکس نیوز نیز گفت رفتن به سراغ تأسیسات کوه کلنگ «کار بزرگی نیست» و میتوانند آن را «ظرف یک ساعت» انجام دهند — Fox News (از طریق YouTube) — هرچند ترجیح میدهد توافق کند تا جان افراد حفظ شود. روز شنبه (۹ آبان) همین کار را «ده دقیقه» توصیف کرده بود — Arab News. به نوشتهٔ جروزالم پست، کوه کلنگ تأسیساتی بهشدت مستحکم در نزدیکی مجتمع غنیسازی نطنز است — The Jerusalem Post.
ترامپ شامگاه دوشنبه در برنامهٔ هانیتی نیز گفت: «ما در حال جنگ نیستیم… آخرین بار کی چیزی شلیک کردیم؟ این جنگ نیست، جنگی بسیار نرم است.» به نوشتهٔ فاکس نیوز (بازنشر در نیویورک پست)، او هزینهٔ جنگ — که به برآورد پنتاگون از ۴۷ میلیارد دلار گذشته — را «ناچیز» خواند و گفت ارتش، نیروی دریایی، نیروی هوایی و پدافند رژیم «از بین رفته» و تنها «موشکها و پهپادهای اندکی» برایش مانده است؛ اما هشدار داد اگر دور تازهٔ گفتوگوها نتیجه ندهد، ایران بهزودی «چکش» را خواهد خورد — Fox News (از طریق New York Post). تلگراف نیز در گزارشی با عنوان «Pickaxe Mountain nuclear strike and Trump’s other Iran war options» گزینههای نظامی ترامپ، از جمله حمله به کوه کلنگ، را مرور کرد؛ این گزارش پشت دیوار پرداخت تلگراف است، گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
همین تأسیسات در کانون ادعای جنجالی تاکر کارلسون است. به گزارش جروزالم پست، کارلسون یکشنبه در X نوشت دولت ترامپ زیر فشار نتانیاهو «ممکن است ظرف چند روز» به کوه کلنگ حملهٔ هستهای کند و «حملهٔ هستهای آمریکا به ایران سابقهای تازه خواهد ساخت» — The Jerusalem Post. به روایت TWZ، کاخ سفید این ادعا را رد کرد و گفت کارلسون «هیچ اطلاعی از برنامهریزی نظامی» ندارد؛ ترامپ نیز پیشتر استفاده از سلاح هستهای علیه ایران را «پرسشی احمقانه» خوانده بود و کارشناسانی که TWZ با آنها گفتوگو کرد احتمال چنین حملهای را بسیار پایین، هرچند نه صفر، دانستند — TWZ.
⚠️ ادعای کارلسون بر هیچ منبع رسمی یا گزارش مستندی استوار نیست و کاخ سفید آن را صریحاً رد کرده است.
دیپلماسی: «پیشرفت»، دوحه و «توپ در زمین آمریکا»
شامگاه دوشنبه پیام واشنگتن روشنتر از هر روز دیگر به سوی مذاکره چرخید. ترامپ پس از سخنرانی پایانی کارزار انتخاباتی در کنار استخر بازتاب واشنگتن، در پاسخ به خبرنگارانی که پرسیدند آیا پس از انتخابات به ایران حمله میکند، گفت «نه». به نوشتهٔ رویترز، او هفتههای اخیر بارها به ازسرگیری حملات پس از انتخابات اشاره کرده بود و جنگ ایران یکی از دلایل اصلی گرانی بنزین است که بر رأیدهندگان سنگینی میکند — Reuters / The Jerusalem Post، New York Post. به اکسیوس نیز گفت برای تصمیم دربارهٔ بمباران دوبارهٔ ایران «عجلهای ندارد» — Axios؛ ینت این را به معنای کنار گذاشتن حملهٔ فوری پس از انتخابات و همزمان اشاره به توافق احتمالی خواند — Ynetnews.
ترامپ در همان سخنرانی خط قرمز خود را تکرار کرد: «هرگز اجازه نمیدهیم ایران سلاح هستهای داشته باشد و آنها این را میدانند.» او مدعی شد این عملیات در واقع جنگ نیست، چون «اخیراً جنگ بسیار کمی کردهایم»: «رهبرانشان را از میان برداشتیم، ردهٔ اول و ردهٔ دوم را، و از ما خواستند لطفاً این کار را متوقف کنیم، و ما هم میکنیم.» روز یکشنبه نیز گفته بود واشنگتن هنوز باید به «یکی دو» سایت باقیمانده، از جمله تأسیسات مشکوک هستهای کوه کلنگ (Pickaxe Mountain)، رسیدگی کند: «این را در ده دقیقه میتوانیم انجام دهیم. برنامهاش را داریم.» به نوشتهٔ رویترز، مذاکرهکنندگان رژیم یکشنبه سومین روز پیاپی گفتوگو با میانجیهای قطری را در دوحه گذراندند؛ تهران نیز گفتوگوها را «فشرده» توصیف کرده است — ABC (Australia).
جیدی ونس گفت:
@RapidResponse47 — ۱۱ آبان، ۲۳:۵۹
.@VP on Iran: "The President and I both feel pretty good about the prospects for potentially coming to a negotiated settlement. We're going to keep on working at it... We've certainly made some progress. We'll see if we can make some more."
ترجمه: ونس دربارهٔ ایران: «رئیسجمهور و من دربارهٔ چشمانداز رسیدن به یک توافق از راه مذاکره احساس نسبتاً خوبی داریم. به کار ادامه میدهیم… قطعاً پیشرفتهایی داشتهایم. ببینیم میتوانیم پیشرفت بیشتری داشته باشیم یا نه.»
ونس افزود آمریکا برای ازسرگیری حملات مهلتی تعیین نکرده و مهمترین خواستهٔ واشنگتن این است که رژیم «برنامهٔ هستهای نابودشدهٔ خود را بازسازی نکند». ترامپ هم در آخرین سخنرانی پیش از انتخابات گفت ایرانیها «توافق میخواهند» و توافق «ممکن است»؛ به نوشتهٔ رویترز، او دربارهٔ ازسرگیری حملات تردید نشان داد — Reuters (از طریق Yahoo). پیشتر نیز در گفتوگو با شبکهٔ ۱۲ اسرائیل گفته بود برای ازسرگیری جنگ عجلهای ندارد، چون محاصرهٔ دریایی و فشار اقتصادی به رژیم آسیب میزند — The Times of Israel.
بستهٔ روی میز همان است که دوشنبه رو شد. به گزارش آسوشیتدپرس، رژیم میگوید در چارچوب توافق تنگهٔ هرمز را ظرف دو روز بازگشایی و سپس گفتوگوهای هستهای را از سر میگیرد — AP (از طریق KSL)، The Hindu — به شرط پایان محاصرهٔ بنادر و لغو تحریمها. پیشتر بلومبرگ گزارش داده بود مجتبی خامنهای به دولت «اختیارات مشخصی» برای مذاکره داده است — Bloomberg. شامگاه دوشنبه نیز هیئتی قطری به ریاست مشاور ارشد نخستوزیر قطر، به گزارش رسانههای داخلی با چارچوب پیشنویس توافق آمریکا و رژیم، وارد تهران شد. اکسیوس نیز به نقل از یک دیپلمات مطلع نوشت علی الذوادی، میانجی قطری، دوشنبه برای ادامهٔ گفتوگو دربارهٔ پیشنویس توافقی که میانجیهای قطری نوشتهاند به تهران رفته است — Axios.
🔎 جزئیات ورود هیئت قطری را جز رسانههای داخلی و فارسیزبان تنها اکسیوس، به نقل از یک دیپلمات، گزارش کرده و دوحه هنوز آن را رسماً اعلام نکرده است.
رژیم در همین حال روایت «پیروزی» را بازتولید میکند: محمدرضا عارف، معاون اول پزشکیان، مدعی شد پیامهای آمریکا از طریق میانجیها «پیروزی» ایران در جنگ را پذیرفته است (Iran International) — ادعایی که هیچ نشانهای در مواضع علنی واشنگتن ندارد. ریچارد گلدبرگ از FDD در گفتوگو با CNBC گفت ترامپ «بیشترین گزینهها» را برای خود باز نگه داشته است — CNBC؛ به نوشتهٔ FDD در X، اهرم آمریکا از زمان تفاهمنامهٔ تابستان «بهشدت تغییر کرده» و دشوار است رئیسجمهور به «نسخهٔ آراستهای از همان توافق معیوب» آری بگوید؛ این پیام FDD در X گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند. گلدبرگ در پیامی دیگر توضیح داد چرا ترامپ ممکن است صبر کند:
@rich_goldberg — ۱۲ آبان، ۰۰:۲۵
The IRGC has been telling its people - going without pay and unable to afford goods - to hold on until Election Day when Democrats will force Trump to surrender. The President probably wants to see what happens on Nov. 4th when it's clear he's still commander in chief and the blockade is still up.
ترجمه: سپاه به نیروهایش — که بیحقوق ماندهاند و توان خرید کالا ندارند — گفته تا روز انتخابات دوام بیاورند، چون دموکراتها ترامپ را به تسلیم وادار خواهند کرد. رئیسجمهور احتمالاً میخواهد ببیند روز ۴ نوامبر، وقتی روشن شود او همچنان فرمانده کل قواست و محاصره همچنان برقرار است، چه پیش میآید.
پس از حملهٔ قشم نیز خط رسمی واشنگتن تغییر نکرد: به گزارش گاردین و CNBC، ونس همزمان با این گزارشها از امید به «توافق از راه مذاکره» گفت — The Guardian، CNBC — و به نوشتهٔ خبرگزاری فرانسه، آمریکا برای جلوگیری از تشدید تنش از پیشرفت در گفتوگوها خبر میدهد — AFP (از طریق Yahoo). رژیم در پاسخ به سخنان ونس گفت «توپ در زمین آمریکاست» — Al Jazeera.
ارزیابی ISW: هرمز بهعنوان اهرم
@criticalthreats — ۱۱ آبان، ۱۸:۴۵
The Iranian regime calculates that it can pressure the United States into a diplomatic settlement that favors Iran by disrupting shipping and keeping oil prices high.
Assessed Iranian War Aims: - Secure international recognition of Iranian control over the Strait of Hormuz - Degrade the US ability and willingness to continue the war - Restore deterrence vis-à-vis the United States and its regional partners - Divide the United States and Israel from the Arab states
ترجمه: رژیم محاسبه میکند که با مختل کردن کشتیرانی و بالا نگه داشتن قیمت نفت میتواند آمریکا را به توافقی دیپلماتیک به سود ایران وادار کند. اهداف جنگی ارزیابیشدهٔ رژیم: به رسمیت شناختن بینالمللی کنترل ایران بر تنگهٔ هرمز؛ تضعیف توان و ارادهٔ آمریکا برای ادامهٔ جنگ؛ بازگرداندن بازدارندگی در برابر آمریکا و شرکای منطقهایاش؛ و جدا کردن آمریکا و اسرائیل از کشورهای عرب.
بر پایهٔ این ارزیابی ISW و پروژهٔ تهدیدهای حیاتی (CTP) (Critical Threats (CTP))، شروطی که تهران برای بازگشایی هرمز میگذارد — پایان محاصره، معافیت فروش نفت، لغو تحریمها پیش از گفتوگوی هستهای — همان اهدافی است که رژیم در میدان به آن نرسیده و اکنون میکوشد با گروگان گرفتن کشتیرانی جهانی سر میز مذاکره به دست آورد. اصابت پرتابهای ناشناس به یک کشتی در ۹ مایل دریایی شمالشرقی لیما در شبهجزیرهٔ مسندم عمان، که UKMTO در هشدار شمارهٔ ۱۹۳ گزارش کرد، یادآور همین معادله است — UKMTO. خبرگزاری فارس این حمله را «شلیک به کشتی متخلف» خواند — اعترافی تلویحی به نقش سپاه؛ این توصیف را فارس گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
اسرائیل و «دور سوم»: تماس «دشوار»، فشار برای حمله و جبههٔ لبنان
جزئیات تازه نشان میدهد شکاف واشنگتن و اورشلیم بر سر زمانبندی جدی است. به گزارش اکسیوس به نقل از یک منبع اسرائیلی و یک منبع آمریکایی، نتانیاهو در تماس تلفنی شنبه از ترامپ خواست بلافاصله پس از انتخابات سهشنبه حملات را از سر بگیرد، در حالی که رئیسجمهور ترجیح داد فعلاً به مذاکرات فرصت دهد؛ منبع اسرائیلی تماس را «دشوار» و منبع آمریکایی آن را «صریح» خواند. به نوشتهٔ والاستریت ژورنال، این تماس چند روز پس از آن انجام شد که ترامپ در کاخ سفید با فرماندهان ارشد نظامی دربارهٔ گزینههای ازسرگیری عملیات گسترده مشورت کرده بود — Reuters / The Jerusalem Post، The Jerusalem Post، Axios. کاخ سفید و دفتر نتانیاهو از اظهارنظر خودداری کردند.
به گزارش آسوشیتدپرس به نقل از مقامات، نتانیاهو ترامپ را برای حمله به رژیم پس از انتخابات میاندورهای زیر فشار گذاشته است — AP (از طریق Syracuse.com)؛ اسرائیل این گزارش را تکذیب کرده است — Iran International. به نوشتهٔ سیانان (گزارششده در ۹ آبان)، خاورمیانه با نگرانی فزاینده از ازسرگیری جنگ پس از انتخابات در حالت آمادهباش است — CNN، و متحدان آمریکا خود را برای حمله و پاسخ تلافیجویانهٔ رژیم آماده میکنند — Newsmax (از طریق Yahoo). فارن پالیسی ازسرگیری جنگ را «قماری بزرگ» خواند — Foreign Policy. دی هیل هم در تحلیلی پرسید آیا آمریکا پس از انتخابات به ایران حمله خواهد کرد — The Hill.
یوسی کوهن، رئیس پیشین موساد، گفت یک عملیات هدفمند دیگر علیه رژیم «اجتنابناپذیر» است — صدای آمریکا. یونا جرمی باب در جروزالم پست نوشت بسیاری در اسرائیل «دور سوم جنگ» را محتمل میدانند و پرسش اصلی این است که آیا این نبرد آخر خواهد بود — The Jerusalem Post. در جبههٔ داخلی اسرائیل نیز نتانیاهو از احزاب مخالف تروریسم خواست «دولت گستردهای ملی» تشکیل دهند — The Jerusalem Post. سهشنبه رهبران اپوزیسیون برای نخستین بار پس از انتخابات دیدار کردند و همگی بر حمایت از گادی آیزنکوت برای نخستوزیری توافق کردند — The Jerusalem Post.
به گزارش تایمز اسرائیل، اسرائیل اکنون لبنان را زیر فشار گذاشته تا از پیوستن حزبالله به جنگ تازه با ایران جلوگیری کند — The Times of Israel — نشانهای که اورشلیم دستکم برای سناریوی ازسرگیری جنگ برنامهریزی میکند.
ترامپ در صبح روز انتخابات خبر دیگری هم داد: کمک سالانهٔ حدود ۴ میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل تا پایان ۲۰۲۶ قطع میشود و به ادعای او خود نتانیاهو این پیشنهاد را داده است: «آنها دیگر به آن نیازی ندارند». به نوشتهٔ جروزالم پست، روشن نیست این تصمیم با تفاهمنامهٔ ۳۸ میلیارد دلاری دهساله (تا ۲۰۲۸) چه نسبتی دارد؛ ترامپ تأکید کرد «اگر اسرائیل نیاز داشته باشد کمکش میکنیم». یائیر گولان، رهبر دموکراتهای اسرائیل، آن را «شکستی عظیم دیگر» برای نتانیاهو خواند — Jerusalem Post، Jerusalem Post. همزمان به گزارش ردیابهای پروازی متنباز، گروه دومی از هواپیماهای ترابری C-17 از فرودگاه بیگز (فورت بلیس) راهی پایگاه هوایی عودا در اسرائیل شدهاند که شمار این پروازها را به حدود ۱۶ میرساند؛ یک پرواز دیگر نیز به پایگاه علیالسالم کویت انجام شده است — ArmchairAdml در X.
هرمز: دریانورد هندی کشته شد، ادعاهای سپاه و ۱۳۰ حمله به نفتکشها
جنگ کشتیرانی قربانی تازه گرفت. وزارت خارجهٔ هند اعلام کرد یک دریانورد اهل گجرات در حمله به شناور تجاری الجوسفی با پرچم هند در نزدیکی لیما در عمان کشته شده و ۱۳ سرنشین دیگر شب دوشنبه به دست گارد ساحلی عمان نجات یافتهاند. به گفتهٔ وزیر کشتیرانی هند، «یک جسم پرنده ناشناس» به شناور برخورد کرد؛ هیچ طرفی مسئولیت را نپذیرفته و دهلی کسی را متهم نکرده، اما حملههای پیوسته به کشتیهای تجاری را «عمیقاً نگرانکننده» خواند — Reuters، NDTV، News18. این همان حادثهای است که UKMTO در هشدار شمارهٔ ۱۹۳ از ۹ مایل دریایی شمالشرقی لیما گزارش کرده بود — UKMTO — و خبرگزاری فارس آن را «شلیک به کشتی متخلف» خوانده بود.
به گزارش رسانههای داخلی، سپاه سهشنبه مدعی شد از بامداد «سه فروند نفتکش متخلف در مسیر غیرمجاز تنگهٔ هرمز دچار انفجار و آتشسوزی شدید شدند» — TradeWinds. ایسنا نیز از سرنگونی دو پهپاد آمریکایی LUCAS بر فراز بندر خمیر خبر داد؛ خبرگزاری تسنیم هم همین ادعای سپاه را منتشر کرد — Tasnim.
⚠️ ادعای انفجار سه نفتکش و سرنگونی پهپادهای LUCAS تنها از سوی سپاه و رسانههای وابسته مطرح شده است؛ نام و پرچم نفتکشها اعلام نشده و نه UKMTO و نه سنتکام تا این لحظه آن را تأیید نکردهاند. با این حال، اگر درست باشد، به معنای اعتراف سپاه به ادامهٔ حمله به کشتیرانی تجاری است.
دستگاه قضایی رژیم نیز به روایت خبرگزاری مهر، در نشست خبری سهشنبهٔ سخنگوی قوه قضاییه، مدعی شد غرامت بیماران پروانهای (EB) در پی حکم دادگاهی علیه آمریکا از محل «یک فروند نفتکش متعلق به آمریکا» پرداخت شده که در بندر شهید رجایی توقیف شده بود — خبرگزاری مهر. به گفتهٔ سخنگو، این نفتکش ادونچر سوئیت (Advantage Sweet) با پرچم جزایر مارشال است که ۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ توقیف شد؛ یعنی این توقیف تازه نیست.
🔎 این روایت یکجانبهٔ دستگاه قضایی رژیم است. ادونچر سوئیت در آوریل ۲۰۲۳ (اردیبهشت ۱۴۰۲) توقیف شد و به گزارش رادیو اروپای آزاد، نفتکشی با پرچم جزایر مارشال بود که شورون (Chevron) آن را اجاره کرده بود — RFE/RL؛ هیچ منبع مستقلی مالکیت آمریکایی آن را تأیید نکرده است.
هزینهٔ این ناامنی برای همسایگان روشن است: امین ناصر، مدیرعامل آرامکوی عربستان، در بیانیهای به رویترز گفت این شرکت توسعهٔ خط لولهٔ شرق به غرب به پایانههای دریای سرخ را برای دور زدن هرمز بررسی میکند؛ او به ۱۳۰ مورد گزارششده از حمله به نفتکشها اشاره کرد و گفت هزینهٔ حمل دریایی نفت نسبت به سال گذشته بیش از ۱۵ برابر شده است — The Jerusalem Post.
منطقه: حوثیها، کارشناسان سپاه در یمن، حمص و اقتصادهای زخمی خلیج فارس
ائتلاف به رهبری عربستان تأیید کرد پهپادهای حوثی بر فراز منطقهٔ ریاض رهگیری شدهاند. به نوشتهٔ ینت، کشورهای عرب به تهران دربارهٔ حمله به زیرساختهایشان هشدار دادهاند، در حالی که گفتوگوها با آمریکا درجا میزند — Ynetnews. دولت عراق اعلام کرد تصمیمی برای بستن گذرگاههای مرزی جدید با ایران نگرفته است؛ این اعلام در نسخهٔ منبع این گزارش بیارجاع آمده و بیستون منبعی برای آن نیافت — گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
شامگاه دوشنبه شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، اعلام کرد در تماس تلفنی با پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، دربارهٔ همکاری راهبردی دفاعی، تلاشها برای مهار تنشهای منطقه و ادامهٔ حملات حوثیها به خاک پادشاهی گفتوگو کرده است — Reuters / The Jerusalem Post.
⚠️ خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه، مدعی شد حملات هوایی عربستان در یمن طی ۲۴ ساعت ۱۷ کشته و ۵۹ زخمی، «عمدتاً کودک»، برجای گذاشته است. این آمار تنها از رسانههای رژیم و حوثیها نقل شده و بهطور مستقل تأیید نشده است.
به گزارش ایران اینترنشنال به نقل از والاستریت ژورنال، کشورهای عرب به رژیم هشدار دادهاند که به حملات به خاکشان پاسخ فردی و جمعی خواهند داد — Iran International، WSJ. نیویورک تایمز نوشت اقتصادهای خلیج فارس، که جنگ ایران آنها را از هم گسیخته، بهشدت به بازگشت به وضع عادی نیاز دارند — The New York Times؛ و به گزارش NPR، جنگهای ایران و یمن پروژههای عظیم نوسازی عربستان را زمینگیر کرده و کاخ سفید برای ادامهٔ جنگ خواهناخواه به ناتو نیاز دارد — NPR، NPR. واشنگتنپست هم گزارش داد پکن همزمان با خطر ازسرگیری جنگ، موجی از رایزنیهای دیپلماتیک به راه انداخته است — The Washington Post.
وزیر خارجهٔ رژیم، عراقچی، گفت گفتوگو با عربستان ادامه دارد و تهران «خصومتی با کشورهای خلیج فارس ندارد» — Anadolu Agency؛ به گزارش رویترز، همین گفتوگوها واکنش بورسهای خلیج فارس به خبر قشم را تعدیل کرد — Reuters. در لبنان، دولت مجوز بانک صادرات ایران را لغو کرد؛ به ارزیابی مرکز پژوهشی آلما، آزمون اصلی اما شبکهٔ مالی حزبالله، القرض الحسن، است — Alma Research. کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز میزبانی جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ در عربستان را بهدلیل ناامنی منطقه — به گزارش ایران اینترنشنال حملات حوثیهای تحت حمایت رژیم — یک سال به تعویق انداخت — ایران اینترنشنال.
روز سهشنبه حوثیها مدعی حمله به فرودگاه ابها و پایگاه هوایی خمیس مشیط در جنوب عربستان شدند — رویترز و آناتولی (از طریق The Express Tribune) — و هفتهٔ سیزدهم لیگ حرفهای عربستان به تعویق افتاد — ایران اینترنشنال. همزمان وزارت کشور یمن اعلام کرد ۲۱ «کارشناس» خارجی — ۱۴ نفر از سپاه و ۷ نفر از حزبالله — در شش استان یمن با حوثیها کار میکنند و مسئولیت تأمین مالی، تسلیحات، آموزش، فرماندهی و کنترل، موشکهای بالستیک، پهپادها و حتی انتخاب اهداف کشتیرانی تجاری و ساخت قایقهای بمبگذاریشده را بر عهده دارند. به تصریح بیانیهٔ این وزارتخانه، «حوثیها تنها میکروفون را در دست دارند؛ تصمیمها در تهران نوشته میشود»؛ ابراهیم حیدان، وزیر کشور یمن، نیز خطاب به مردم گفت این جنگ «جنگ شما نیست» و ایران آن را هدایت میکند — Asharq Al-Awsat.
در سوریه، وزارت کشور اعلام کرد طرح یک هستهٔ دونفرهٔ مرتبط با حزبالله برای خرابکاری در پالایشگاه حمص — از دو پالایشگاه اصلی کشور — خنثی و مقادیر قابلتوجهی مواد منفجره کشف شده است — صدای آمریکا. حزبالله هرگونه حضور در خاک سوریه را تکذیب کرد. این در حالی است که وزیر کار لبنان، منصوب حزبالله، همراه سه مقام لبنانی دیگر به دمشق رفت؛ نخستین سفر یک مقام منصوب حزبالله از زمان سقوط اسد — Jerusalem Post. در عراق نیز به گزارش رسانههای داخلی، ارتش در مرزهای ایران و کویت به حالت آمادهباش کامل درآمد و لشکر ۱۷ به کرکوک منتقل شد؛ این خبر گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند. دور از خلیج فارس، نیروی دریایی هند ۲۰ خدمهٔ یک قایق ماهیگیری ایرانی را که در سواحل سومالی ربوده شده بود نجات داد — AP (از طریق NPR).
تهدیدها تا اروپا و جان ترامپ
رژیم همزمان با «دیپلماسی»، دامنهٔ تهدیدهایش را گستردهتر کرده است. قالیباف در نطق پیش از دستور مجلس، با اشاره به نامهٔ ونس، گفت رژیم پاسخی «مقتدرانه و عقلانی» داده و «توپ در زمین آمریکاست»؛ او پاسخ به «هر خطای محاسباتی» را «بدون محدودیت جغرافیایی» خواند و سخنگوی ارتش، امیر اکرمینیا، گفت بانک اهداف رژیم داراییهای آمریکا «در هر نقطه» را دربرمیگیرد — ایران اینترنشنال، WANA. روزنامهٔ همشهری، وابسته به شهرداری تهران، نقشهای از پایگاههای آمریکا در اروپا را بهعنوان اهداف احتمالی منتشر کرد — ایران اینترنشنال؛ ایران اینترنشنال در گزارشی جداگانه نوشت تهدیدهای جنگی رژیم اکنون از قبرس تا بریتانیا را دربرمیگیرد — Iran International. سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس «جغرافیای» جنگ بعدی را «تقریباً در حد جنگ جهانی سوم» خواند و گفت «اگر دشمن میخواهد اقتصادتان را به هم بریزد، شما هم باید مردمش را دچار مشکل کنید» — انتخاب.
سرلشکر عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، «داراییهای مادی و غیرمادی» آمریکا و اسرائیل را «در تیررس» خواند و رژیم را «چهارمین قطب قدرت جهان» نامید — خبرگزاری مهر — و در همان پیام یک طرح پنجمادهای برای «امنیت پایدار» غرب آسیا عرضه کرد؛ الجزیره آن را به نقل از خبرگزاری تسنیم گزارش کرد — Al Jazeera. به گزارش تایمز اسرائیل، رژیم در تهران بیلبوردی غولپیکر با تهدید علیه جان ترامپ رونمایی کرد — The Times of Israel. در سطح هستهای نیز لحن تندتر شده است: محمد مخبر گفت «توحش آمریکا» جهان را «بهسوی بازدارندگی اتمی» برده است — Mehr News — همنوا با بحث بازنگری در «ممنوعیت» سلاح هستهای که پایینتر آمده است.
⚠️ تهدید علنی جان رئیسجمهور آمریکا و پایگاههای اروپایی، در روزی که رژیم از «دیپلماسی» سخن میگوید، همان الگوی دوگانهای است که ISW آن را استفاده از تهدید و ناامنی برای گرفتن امتیاز سر میز مذاکره میخواند.
محمدصالح جوکار، رئیس کمیسیون شوراهای مجلس رژیم، به سایت جماران گفت موشکهای تازهآزمایششده برد بیشتری دارند و «میتوانند اهداف متحرک را بزنند» — ادعایی بیسند که همزمان با تهدید رسانههای حکومتی به «غرق کردن» نیروهای خارجی در خلیج فارس مطرح شد؛ گفتهٔ جوکار را جماران گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند. NDTV تصویر همان بیلبورد را با شعار «ترامپ را خواهیم کشت» و نقش رئیسجمهور آمریکا پشت میلههای زندان منتشر کرد — NDTV. رژیم برای چهارشنبه، ۱۳ آبان، راهپیمایی سالانهٔ «روز مبارزه با استکبار» را تدارک دیده و به گزارش خبرگزاری تسنیم، جادههای استان تهران از ساعت ۵ بامداد بسته میشود؛ این خبر را تسنیم گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
بازار نفت: از «سقوط مثل سنگ» تا جهش پس از قشم
ترامپ در پیامی نوشت قیمت نفت «مثل سنگ سقوط میکند» و نزدیک به ۱۰ دلار در هر بشکه پایین آمده — «رکوردی» که به گفتهٔ او ناشی از این احساس است که جنگی در کار نخواهد بود — Deccan Chronicle. فاکس نیوز نوشت سقوط قیمت همزمان با ادعای ترامپ دربارهٔ نابودی توان نظامی رژیم و توقف پیشرفت هستهای آن رخ داده است — Fox News، و تایمز لندن افت قیمت را به خوشبینی به پایان جنگ نسبت داد — The Times.
به گزارش NBC News، قیمت نفت دوشنبه با امید به ادامهٔ گفتوگوها با ایران بزرگترین افت روزانه از ژوئیه را ثبت کرد — NBC News.
خبر قشم این روند را تا حدی برگرداند: به گزارش رویترز، قیمت نفت پس از گزارش حملهٔ آمریکا بالا رفت و بخشی از سقوط سنگین دوشنبه را جبران کرد — Reuters، CNBC. پیش از آن، به نوشتهٔ بلومبرگ، طلا بزرگترین جهش دوماههٔ خود را بر پایهٔ امید به توافق حفظ کرده بود — Bloomberg. مریتایم اگزکیوتیو به نقل از UANI نوشت نفتکشهای گاز مایع (LPG) رژیم میتوانند از محاصرهٔ دریایی آمریکا عبور کنند، اما بهندرت — The Maritime Executive.
صبح سهشنبه، به گزارش رویترز، قیمت نفت پس از حملات قشم و کمرنگ شدن چشمانداز صلح دوباره بالا رفت — رویترز (از طریق Arab News)؛ اما به نوشتهٔ والاستریت ژورنال، معاملات آتی نفت تا پایان روز با امید بازار به دیپلماسی دوباره پایین آمد — WSJ. آژانس بینالمللی انرژی (IEA) هشدار داد جنگ ایران جهان را با بزرگترین افت سالانهٔ تاریخ در عرضهٔ LNG روبهرو میکند — WSJ.
تا عصر سهشنبه بازار میان دو روایت سرگردان بود: اویلپرایس نوشت ترامپ «ایران را بمباران میکند، از صلح میگوید و قیمت نفت را فرو میریزد» — OilPrice.com — و اینوستورز بیزنس دیلی از ادامهٔ نوسان نفت در آستانهٔ روز انتخابات گزارش داد — Investor's Business Daily. به گزارش رویترز، صادرات نفت خلیج فارس در ماه اکتبر از اوج پس از جنگ اندکی کاهش یافت — Reuters. لوفتهانزا نیز به فهرست شرکتهای هواپیمایی پیوست که بهدلیل شوک انرژی جنگ ایران بلیت را گران میکنند — AFP (از طریق France 24). والاستریت ژورنال در گزارشی جداگانه از یک بانک کمنام چینی نوشت که در میانهٔ جریانهای مالی ایران و روسیه قرار دارد — WSJ.
امنیت ترامپ: لیزر ضدپهپاد در مارالاگو
The War Zone گزارش داد دستکم یک سامانهٔ لیزری ضدپهپاد LOCUST ساخت AeroVironment، سوار بر خودروی JLTV، به آرایهٔ پدافند هوایی پیرامون اقامتگاه ترامپ در مارالاگو فلوریدا افزوده شده است؛ در کنار دو سامانهٔ موشکی کوتاهبرد Avenger که از دو هفته پیش روی سکویی شناور در تالاب کنار ملک مستقرند و سامانههای دیگری پیرامون فرودگاه پالمبیچ. فرماندهیهای NORAD و USNORTHCOM گفتهاند این استقرار به درخواست سرویس مخفی انجام شده و «لایهای مکمل» برای افزایش حفاظت است. به یادآوری TWZ، رژیم بارها جان ترامپ را تهدید کرده و این تدابیر همزمان با نشانههای احتمال دور تازهٔ درگیری و آستانهٔ انتخابات اتخاذ شده است — The War Zone.
هستهای: بازنگری در «ممنوعیت» سلاح اتمی
روزنامهٔ تلگراف گزارش داد رژیم دربارهٔ ممنوعیت خودخواندهٔ سلاح هستهای بازنگری میکند — The Telegraph (از طریق Yahoo) — همان بحثی که محسن رضایی یکشنبه علنی کرد. اندریا استریکر از FDD در گفتوگو با i24 به این پرسش پرداخت که آیا آمریکا علیه ایران سلاح هستهای به کار خواهد برد — FDD (از طریق YouTube).
درون ایران: اعدامها، سیستان و بلوچستان و بحران برق
ماشین اعدام در سایهٔ جنگ شتاب گرفته است. به گزارش ایران اینترنشنال، دفتر شاهزاده رضا پهلوی دربارهٔ خطر اعدام قریبالوقوع ابوالفضل ابراهیمی و امیرحسین ملکی، دو معترض ۲۰ ساله بازداشتشده در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، هشدار داد؛ هشدار این دفتر گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند؛ اما به گزارش ایران اینترنشنال به نقل از سازمان حقوق بشر ایران، خانوادههای امیرحسین ملکی و «ابوالفضل ابراهیمی» برای آخرین ملاقات به زندان دستگرد اصفهان فراخوانده شده بودند — Iran International. ABC News نیز گزارش داد رژیم در آستانهٔ اعدام دو مرد ۱۸ و ۲۰ ساله به اتهام نقش در اعتراضات است — ABC News. پیشتر به گزارش صدای آمریکا، دیوان عالی رژیم حکم اعدام یک میوهفروش بازداشتشده در اعتراضات را تأیید کرده بود — VOA؛ و به گزارش ایران اینترنشنال، سه معترض دیگر پس از آخرین دیدار با خانوادههایشان در خطر اجرای فوری حکم قرار دارند — Iran International.
🔎 روشن نیست پروندهٔ دو مردی که ABC از آنها نام برده همان پروندهٔ ابراهیمی و ملکی است یا پروندهای جداگانه؛ این دو گزارش را نباید یکی شمرد.
اعدامها سهشنبه ادامه یافت. به گزارش رویترز، رژیم دو مرد را به اتهام قتل چهار مأمور پلیس در میدان علیخانی اصفهان در جریان اعتراضات دیماه اعدام کرد — Reuters، The Times of Israel؛ خبرگزاری فرانسه به نقل از سازمانهای حقوق بشری آن دو را «مردان جوان» خواند — AFP (از طریق France 24) — و ایران اینترنشنال نیز اعدام آنان را گزارش کرد — Iran International. پس از این اعدامها، شاهزاده رضا پهلوی از اروپا خواست به مماشات با تهران پایان دهد — Iran International. همزمان شایان شکیبایی، ۲۹ ساله و از بازداشتشدگان انقلاب ملی در کرمان، به گزارش ایران اینترنشنال از سوی شعبهٔ پنجم دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شد؛ ویدیوی «اعترافات اجباری» او پیشتر از رسانههای حکومتی پخش شده بود — ایران اینترنشنال.
🔎 به گزارش ههنگاو، دو اعدامشده امیرحسین ملکی و امیرحسین ابراهیمی بودند — همان دو معترضی که دفتر شاهزاده رضا پهلوی دربارهٔ اعدام قریبالوقوعشان در زندان دستگرد هشدار داده بود؛ ایران اینترنشنال اما پیشتر به نقل از سازمان حقوق بشر ایران از ملکی و «ابوالفضل ابراهیمی» نام برده و «امیرحسین ابراهیمی انالوجه» را نفر سومی خوانده بود که او نیز به آخرین ملاقات رفته است — Iran International؛ روشن نیست «ابوالفضل ابراهیمی» همان اعدامشده است یا معترض سومی که هنوز در خطر اعدام است. روایت «قتل مأموران» از قوهٔ قضائیهٔ رژیم است و دادگاههای انقلاب سابقهٔ طولانی اعترافگیری اجباری دارند.
به گزارش ایران اینترنشنال به نقل از یک منبع، یکی از معترضانی که اخیراً اعدام شد پیش از اجرای حکم در معرض اعدام ساختگی قرار گرفته بود — Iran International.
شاهزاده رضا پهلوی در ادامهٔ سفر اروپایی خود به پارلمان اروپا در بروکسل رفت، با مقامهای ارشد دیدار کرد و دربارهٔ موج اعدامها هشدار داد: «اکنون زمان کمک به مردم ایران برای پایان دادن به این حکومت وحشت است» — Iran International. به گزارش رسانههای فارسیزبان خارج از کشور، او با فرانسوا-گزاویه بلامی، نایبرئیس فراکسیون حزب مردم اروپا — بزرگترین فراکسیون پارلمان — نیز دیدار کرد و گروهی از ایرانیان حامی او همزمان تجمع کردند؛ این دیدار گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند — به نوشتهٔ EJP، کنفرانس خبری مشترک او با بلامی برای چهارشنبه در پارلمان اروپا برنامهریزی شده بود.
در ایرانشهر، به گزارش خبرگزاری تسنیم، در پی تیراندازی به پلیس یک فرد مسلح کشته و چند نفر بازداشت شدند؛ این خبر را تسنیم گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند — ادامهٔ زنجیرهٔ درگیریهای سیستان و بلوچستان. در قزوین، به گزارش ایرانوایر، شهرداری استفاده از آلات موسیقی و «مراسم نامتعارف» در تالارهای ختم را ممنوع کرد — IranWire. جعفر پناهی، کارگردان سرشناس، در مراسم تشییع حمید علیدوستی، بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال، در تهران حاضر شد — AFP (از طریق Yahoo).
مارک دوبوویتز، مدیر FDD، در همین روزها نوشت باید برای روز خیزش دوبارهٔ ایرانیان آماده شد:
@mdubowitz — ۱۲ آبان، ۰۳:۲۵
I agree that we need to prepare for the day the Iranian people rise up again — as they did in 1999, 2009, 2017, 2018, 2019, 2022-2023, 2025-2026.
But President Trump needs to instruct the CIA to build a plan — "Operation People's Fury" — to support Iranians when they do.
ترجمه: موافقم که باید برای روزی آماده شویم که مردم ایران دوباره به پا میخیزند — همانگونه که در ۱۹۹۹، ۲۰۰۹، ۲۰۱۷، ۲۰۱۸، ۲۰۱۹، ۲۰۲۲–۲۰۲۳ و ۲۰۲۵–۲۰۲۶ کردند. اما رئیسجمهور ترامپ باید به سیا دستور دهد طرحی — «عملیات خشم مردم» — برای حمایت از ایرانیان در آن روز تدوین کند.
در سیستان و بلوچستان دو حملهٔ مسلحانه به نیروهای سپاه و شبهنظامیان افغان فاطمیون حدود ده کشته و زخمی برجای گذاشت — صدای آمریکا؛ حملهای که ادامهٔ حملهٔ کنارک به محل استقرار فاطمیون و زینبیون است — IranWire. بامداد سهشنبه نیز خبرگزاری فارس از کشته شدن یک مأمور پلیس در «حادثهای تروریستی» در سراوان خبر داد — Iran International — و سهشنبه به گزارش همین خبرگزاری یک سرباز ارتش در حملهای در جنوبشرق کشته شد؛ این خبر گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند. حضور شبهنظامیان خارجی رژیم در خاک ایران، در میانهٔ جنگ، بیش از پیش به هدف خشم محلی بدل شده است.
بحران انرژی در آستانهٔ زمستان به اعتراف رسمی رسیده است: رسانههای فارسیزبان خارج از کشور، از جمله صدای آمریکا، به نقل از وزیر نیروی دولت پزشکیان گزارش دادند مجتبی خامنهای در نامهای از او خواسته است مردم «در خانههایشان برق تولید کنند»؛ خود عباس علیآبادی، وزیر نیرو، یکشنبه ۱۰ آبان گفت به دستور رهبر، طرح «هر خانه یک نیروگاه» در اولویت وزارتخانه قرار گرفته است — Iran International. همزمان سیلاب و ریزش کوه، به گزارش رسانههای داخلی، جادهٔ چالوس و آزادراه تهران–شمال را بست؛ این خبر گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
اتحادیهٔ صنف طلا و جواهر مشهد به استناد دستور ادارهٔ اماکن، خرید و فروش و حتی نمایش زیورآلات با طرحهای دوران پهلوی یا نشان شیر و خورشید — از دستبند و پلاک تا سکهٔ یادبود — را ممنوع کرد و به کسبه دستور داد ویترینهایشان را بازبینی کنند:
@akhbarjomhour — ۱۱ آبان، ۲۳:۵۷
اتحادیه صنف طلا، جواهر، نقره و سکه مشهد با استناد به دستور اداره اماکن، خریدوفروش و حتی نمایش مصنوعات طلا با طرحهای دوران پهلوی یا نشان «شیر و خورشید» را ممنوع اعلام کرد. بر اساس این ابلاغیه، دستبند، پلاک، گردنبند، سکه و سکههای یادبود دارای این نقشها مشمول ممنوعیت هستند.
این ممنوعیت، چند روز پس از زادروز شاهزاده رضا پهلوی و نشانههای رونق نمادهای دوران پهلوی در بازار، نشان میدهد حکومتی که مدعی «پیروزی» است، حتی تاب دیدن یک نماد تاریخی روی گردنبند را ندارد. همزمان ستاد انتخابات رژیم گمانهزنی دربارهٔ لغو انتخابات شوراها را تکذیب کرد، رئیس مرکز ملی فضای مجازی از «پیشرفت» در اینترنت ماهوارهای داخلی گفت و شرکتهای فناوری همکار با صنایع نظامی اسرائیل را تهدید کرد (این دو خبر را رسانههای داخلی گزارش کردهاند و بیستون نتوانسته آنها را مستقلاً تأیید کند)، و دستگاه قضایی صدور و تأیید احکام اعدام برای معترضان دیماه را ادامه میدهد.
سرکوب رژیم به مرزهای ایران محدود نمانده است: به گزارش ایران اینترنشنال، دادستان بریتانیا در دادگاه گفت سه مرد به سپاه در آمادهسازی حمله به روزنامهنگاران کمک کردهاند — Iran International.
زمینه: دیروز در یک نگاه
دوشنبه ۱۱ آبان روز چرخش علنی رژیم به سوی مذاکره بود: به گزارش بلومبرگ، مجتبی خامنهای به دولت اختیار مذاکره داد — Bloomberg؛ تهران طرح «فشردهٔ» بازگشایی دوروزهٔ هرمز را رو کرد؛ ترامپ گفت برای جلوگیری از بمب رژیم «به تغییر نظام نیاز نداریم» اما گزینهٔ نظامی را باز گذاشت و تلفات آمریکا را ۱۸ نظامی اعلام کرد — New York Post؛ پس از تماس با نتانیاهو هشدار داد حملات بیشتر ممکن است — JNS؛ تایمز لندن از تهدید رژیم علیه پایگاههای آمریکا در اروپا نوشت — The Times؛ و نفت در یک روز بیش از ۷ درصد سقوط کرد — رویترز (از طریق Arab News). گزارش کامل دیروز: گزارش جامع ۱۱ آبان.
دربارهٔ این گزارش
این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۱۲ آبان ۱۴۰۵، رویدادها در ۱۲ نوبت بهروزرسانی (۴ بازنویسی کامل و ۸ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تکمنبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.